Oracle veritabanlarındaki indeks kalitesi

Oracle veritabanlarındaki indeks kalitesi

İndeks kalitesi , tüm veritabanı performansını doğrudan etkileyen bir unsurdur. Bir indeksin kalitesi clustering_factor/num_rows oranıyla ölçülür. Bu oran, indeksin sorgudaki kullanımıyla direkt olarak ilgilidir. İndeks kalitesi kötü ise sorgu , tabloda full table scan yapmasına sebep olacaktır.

Clustering factor , temel alınan tabloya göre bir indeksin sıralılığının bir ölçüsüdür. Bir indeks erişimini takip eden bir tablo arama maliyetini kontrol etmek için kullanılır. Clustering factor, dizini tararken okunacak blok sayısını kaydeder. DBA_INDEXES , USER_INDEXES ve ALL_INDEXES görüntülerindeki CLUSTERING_FACTOR kolonunda yer alan clustering factor değeri aşağıdaki işlemler ile belirlenir.

  • İndeks sırayla taranır
  • ROWID’nin geçerli endeksli değer tarafından işaret edilen blok kısmı, önceki endekslenmiş değer ile karşılaştırılır.
  • ROWID’ler farklı tablo bloklarına işaret ediyorsa, clustering factor değeri artırılır.

İndeksin kalitesinin kötü olması durumunda eğer indeks fragmente olmuş ise rebuild diğer durumlarda ise ilgili indeksin drop edilmesi ve sorgu performansının gözlemlenmesi gerekmektedir.

Bir şemadaki indekslerin kalitesini aşağıdaki sorgu ile öğrenebiliriz.

 

  SELECT i.table_name,
         t.num_rows,
         t.blocks,
         i.index_name,
         o.bytes / 1048576 mb,
         i.avg_data_blocks_per_key,
         i.avg_leaf_blocks_per_key,
         i.clustering_factor,
         CASE
            WHEN NVL (i.clustering_factor, 0) = 0
            THEN
               '0-istatistik yok'
            WHEN NVL (t.num_rows, 0) = 0
            THEN
               '0-istatistik yok'
            WHEN (ROUND (i.clustering_factor / t.num_rows * 100)) < 6
            THEN
               '5-mukemmel'
            WHEN (ROUND (i.clustering_factor / t.num_rows * 100)) BETWEEN 7
                                                                      AND 11
            THEN
               '4-cok iyi'
            WHEN (ROUND (i.clustering_factor / t.num_rows * 100)) BETWEEN 12
                                                                      AND 15
            THEN
               '2-iyi'
            WHEN (ROUND (i.clustering_factor / t.num_rows * 100)) BETWEEN 16
                                                                      AND 25
            THEN
               '2-Orta'
            ELSE
               '1-zayif'
         END
            index_quality
    FROM dba_indexes i, dba_segments o, dba_tables t
   WHERE     i.owner = t.owner
         AND i.table_name = t.table_name
         AND i.owner = o.owner
         AND i.index_name = o.segment_name
         AND t.owner = UPPER ('&KULLANICI')
ORDER BY table_name,
         num_rows,
         blocks,
         index_quality DESC;

İndekslerin kalitesine göre rebuild yada drop yapılarak veritabanı genel performansı olumlu yönde değiştirilebilir.

Oracle veritabanlarında Clustering Factor (Kümelenme Faktörü)

Oracle veritabanlarında Clustering Factor (Kümelenme Faktörü), bir indeksin anahtar sıralamasının, ilgili tablodaki fiziksel satırların (ROWID’lerin) disk üzerindeki yerleşimiyle ne kadar uyumlu olduğunu gösteren bir optimizasyon istatistiğidir.
Oracle Maliyet Tabanlı Enitleyici (Cost-Based Optimizer – CBO), bir sorguyu çalıştırırken tabloya erişim maliyetini hesaplamak için bu istatistikten yararlanır.
 

Nasıl Çalışır?

 
• Mantığı: Oracle, indeksi baştan sona sırayla tarar ve her bir indeks girdisinin işaret ettiği tablo bloğunu (ROWID’nin blok kısmını) bir önceki indeks girdisinin işaret ettiği blokla karşılaştırır.
• Artış Şekli: Eğer bir sonraki indeks girdisi aynı tablo bloğuna işaret ediyorsa, Clustering Factor değeri arttırılmaz. Eğer indeks girdisi farklı bir tablo bloğuna geçiş yapıyorsa, Clustering Factor değeri 1 artırılır.
• Görüntüleme: Bu değer, DBA_INDEXES, USER_INDEXES veya ALL_INDEXES veri sözlüğü görünümlerindeki CLUSTERING_FACTOR kolonundan izlenebilir.
 

Düşük vs. Yüksek Clustering Factor

 
• Düşük Clustering Factor (İyi Durum):
• Tablodaki satırlar, disk üzerinde indeksin sıralamasına çok yakın bir düzenle duruyordur.
• İndeks üzerinden tablodaki verilere erişirken (Table Access by ROWID) veriler az sayıda blokta toplanmış olduğu için I/O (disk/bellek okuma) maliyeti çok düşüktür.
• Aralık taramaları (range scans) ve büyük veri çekme işlemleri için indeks kullanımı CBO tarafından cazip bulunur.
• İdeal Değer Aralığı: Teorik olarak Clustering Factor değeri, en az tablodaki blok sayısı kadar olabilir (mükemmel kümelenme).
• Yüksek Clustering Factor (Kötü Durum):
• Tablodaki satırlar diskte indeks sırasından bağımsız olarak (dağınık/random) yer alıyordur.
• İndeks sırayla okunurken her adımda farklı bir tablo bloğuna atlanması gerekir, bu da çok fazla “dağınık blok okuması” (multiblock/single block I/O) üretir.
• Eğer Clustering Factor değeri tablodaki toplam satır sayısına (veya çok yüksek blok sayılarına) yaklaşıyorsa, CBO o indeksin maliyetini yüksek bulur ve indeks kullanmak yerine Full Table Scan (Tablonun tamamını tarama) yapmayı tercih edebilir.
 

Performansı İyileştirmek İçin Ne Yapılabilir?

 
1. Tabloyu İndeks Sırasına Göre Yeniden Düzenlemek (Table Re-org / Move): Tablodaki veriler, ilgili ana indeksin sırasına göre fiziksel olarak yeniden sıralanarak diskte yazılırsa Clustering Factor dramatik şekilde düşer (Ancak bu işlem diğer indekslerin Clustering Factor değerini olumsuz etkileyebilir).
2. İstatistikleri Güncel Tutmak: CBO’nun doğru karar vermesi için DBMS_STATS.GATHER_TABLE_STATS ile istatistiklerin güncel tutulması gerekir.
3. Gereksiz İndeksleri Temizlemek: Kullanılmayan veya yüksek maliyet üreten kötü durumdaki indeksler DML (Insert/Update/Delete) işlemlerini yavaşlatacağından gözden geçirilmelidir

Loading

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir